Innowacja pedagogiczna – „Pochwal się swoim talentem”

Autor innowacji — mgr Bożena Górna–Setlak — nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej pracujący w kl. IIa

Nauczyciele realizujący innowację „Pochwal się swoim talentem” w klasach pierwszych:
mgr Danuta Kawalec — kl. Ia,
mgr Alicja Śliwa — kl. Ib.

I.  WSTĘP

Od września 2011 roku w naszej szkole w klasach pierwszych i drugiej prowadzona będzie innowacja pedagogiczna — „Pochwal się swoim talentem”.

Pomysł wprowadzenia tej innowacji powstał pod wpływem zdobytych doświad-czeń w czasie prowadzenia projektu unij-nego — „Pierwsze uczniowskie doświadcze-nia drogą do wiedzy”, w oparciu o teorię inteligencji wielorakich Howarda Gardnera, która cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród uczniów i ich rodziców.

Mimo istniejących różnic w zakresie zdolności, umiejętności i zainteresowań uczniowie nauczyli się zgodnie pracować w grupie podnosząc przy tym swoje kwalifikacje. Nikt nie czuł się odrzucony przez innych i niedowartościowany, gdyż każdy miał świadomość swoich zdolności zgodnie z założeniami projektu — „Każdy uczeń jest zdolny”.

Na etapie edukacji wczesnoszkolnej do realizacji własnego potencjału każdy uczeń potrzebuje wsparcia. Dziecko pozostawione samo sobie nie zawsze potrafi wybrać prawidłową drogę własnego rozwoju, dlatego należy stworzyć mu odpowiednie warunki twórczego działania, samodzielności, ciekawości poznawczej i otwartości na wiedzę.

Tylko dziecko aktywne i oryginalne w swym działaniu dysponuje większym zasobem wiedzy i umiejętności. Powinny aktywizować się u niego wszystkie kanały dostępu informacji. Dziecko musi słyszeć, widzieć, dotykać, czuć i smakować. Musi doświadczać i rozwijać się. Nie może nudzić się i zniechęcać. Nauka powinna być zabawą i przyjemnością.

Ważnym elementem wpływającym na efektywność uczenia się jest też odpowiedni stan aktywacji mózgu osoby uczącej się. Dziecko, które jest zrelaksowane, skoncentrowane i zainteresowane tym co robi, angażuje obydwie półkule mózgowe i wszystkie zmysły. Pracuje wówczas wielozmysłowo i bardzo efektywnie.

II.  GŁÓWNE ZAŁOŻENIA INNOWACJI

W obecnych czasach konieczne jest, aby we wszystkim co robimy być maksymalnie wydajnym i doskonałym. Zatem potrzebna jest nam praca całego mózgu. Im więcej używamy obu półkul mózgowych, tym inteligentniej funkcjonujemy. Sukces zależy od tego co robimy i jak to robimy. Dlatego ważne jest aby stworzyć dzieciom dogodne warunki do odkrywania swoich talentów, rozwijania ich, a następnie pełnego wykorzystania tego potencjału w szkole, w domu i w środowisku lokalnym.

Jedną z nowatorskich metod skutecznej pomocy dzieciom, która integruje ciało i umysł przyczyniając się do poprawy czynności szkolnych jest kinezjologia edukacyjna, której celem jest wspomaganie rozwoju dziecka, korygowanie jego dysfunkcji rozwojowych oraz ułatwienie uczenia się, poprzez usprawnienie czytania, pisania, myślenia abstrakcyjnego, analizę i syntezę wzrokową, słuchową, koordynację ruchową, pamięć i koncentrację.

Sekret tej metody polega na tym, że odpowiednie zestawy ćwiczeń, systematycznie przeprowadzane uaktywniają cały mózg dzięki czemu lepiej przyswajamy wiedzę i pełniej ją wykorzystujemy w konkretnych umiejętnościach.

Rozwijając myśl twórcy tej metody Paula. E. Dennisona – „Ruch jest drzwiami do uczenia się” w czasie trwania innowacji zostaną wykorzystane elementy Kinezjologii Edukacyjnej popularnie zwanej gimnastyką mózgu.

Ćwiczenia gimnastyki mózgu mają za zadanie pobudzić i integrować różne struktury mózgu, a tym samym przywrócić i aktywizować zablokowane połączenia neuronalne oraz wypracować nowe, po których biegną impulsy do kory mózgowej, gdzie odbywa się właściwy proces uczenia się. Będą prowadzone także ćwiczenia relaksacyjne, wyciszające i energetyzujące służące do integracji półkul mózgowych.

Innowacja — „Pochwal się swoim talentem” w wymienionych klasach, będzie realizowana przez wychowawcę każdej klasy w oparciu o przygotowane przez siebie plany zajęć, swoją tematykę, swoje przemyślenia, które jednak nie mogą odbiegać od głównych założeń innowacji opracowanych przez autora.

III.  CELE

 
• — Wspomaganie dziecka w jego całościowym rozwoju. Rozwijanie jego predyspozycji i zdolności poznawczych.
• — Poprawa jakości pracy szkoły i podniesienie skuteczności kształcenia.

CELE SZCZEGÓŁOWE
• — rozwijanie aktywności twórczej i indywidualnych predyspozycji intelektualnych uczniów,
• — rozwijanie wrażliwości, wyobraźni i poczucia estetyki,
• — rozwijanie zdolności twórczego myślenia i umiejętności wnioskowania
• — motywowanie do zdobywania wiedzy przyrodniczej dotyczącej najbliższego otoczenia,
• — formowanie postaw proekologicznych,
• — kształtowanie pojęć przyrodniczych,
• — rozwijanie umiejętności interpretowania danych i czytania ze zrozumieniem,
• — doskonalenie umiejętności manualnych,
• — rozwijanie umiejętności muzycznych i tanecznych,
• — kształtowanie wyobraźni przestrzennej,
• — rozwijanie zdolności językowych i matematycznych,
• — kształtowanie sprawności psychomotorycznej,
• — kształtowanie postawy współdziałania zespołowego i wzajemnej odpowiedzialności,
• — rozwijanie prawidłowych relacji interpersonalnych,
• — doskonalenie warsztatu pracy nauczyciela i podniesienie skuteczności kształcenia.

IV.  OPIS INNOWACJI PEDAGOGICZNEJ

 
1. rodzaj innowacji — metodyczno–organizacyjna,
2. zakres innowacji — klasa IIa i klasy pierwsze,
3. termin realizacji — klasa IIa od września 2011 r. przez dwa kolejne lata do końca pierwszego etapu edukacji, klasy pierwsze trzy lata do końca pierwszego etapu edukacji.

Na realizację innowacji w klasach pierwszych i w klasie drugiej przewidziana jest 1 godzina tygodniowo, co w ciągu roku szkolnego daje około 35 godzin. Zajęcia będą prowadzone dwa razy w miesiącu, czyli co drugi tydzień po dwie godziny.

V.  KORZYŚCI PŁYNĄCE Z INNOWACJI

dla uczniów:
• — możliwość odkrywania swoich talentów
• — poznanie ćwiczeń z Gimnastyki Mózgu synchronizujących pracę półkul mózgowych,
• — kształtowanie i utrwalenie prawidłowych zachowań,
• — zaistnienie w środowisku lokalnym,
• — poznanie ciekawych, wartościowych ludzi,
• — poznanie atrakcyjnych miejsc naszego miasta,
• — poszerzenie własnych horyzontów myślowych,
• — uzupełnienie i poszerzenie wiedzy z zakresu poszczególnych edukacji,
• — pokonanie przeciętności,
• — rozwijanie swoich zainteresowań,
• — pożyteczne spędzanie czasu,
• — szansa dla WSZYSTKICH uczniów w klasie.

dla nauczycieli:
• — możliwość pracy nowymi metodami z wykorzystaniem nowych form organizacyjnych,
• — poszerzenie swojego warsztatu pracy,
• — satysfakcja i zadowolenie z pracy,
• — zwiększenie swojego doświadczenia zawodowego,
• — realizacja swoich pasji,
• — promocja nauczyciela w środowisku,
• — podbudowanie swojego autorytetu,
• — chęć dotrzymania kroku zmianom zachodzącym w otoczeniu.

dla szkoły:
• — poprawa jakości pracy szkoły,
• — poszerzenie oferty edukacyjnej,
• — promocja w środowisku lokalnym,
• — nawiązanie lepszej współpracy z rodzicami,
• — pozyskiwanie nowych kontaktów i znajomości,
• — poczucie zadowolenia ze zrobienia czegoś więcej niż przeciętność.

dla rodziców:
• — radość z wszechstronnego rozwoju dziecka,
• — możliwość aktywnej współpracy ze szkołą,
• — zagospodarowanie dzieciom wolnego czasu,
• — możliwość uczestniczenia w interesujących i bezpłatnych zajęciach,
• — zadowolenie dzieci.

VI.  OPIS DZIAŁAŃ

Każdy człowiek rodzi się z wszystkimi rodzajami inteligencji. W czasie całego życia niektóre z nich rozwijają się mocniej, niektóre słabiej, a niektóre zupełnie zanikają. Uwarunkowane jest to bodźcami płynącymi do naszego mózgu z zewnątrz. Przewaga bodźców związanych z danym typem inteligencji decyduje o jej intensywniejszym rozwoju. Brak bodźców pobudzających pozostałe hamuje ich rozwój.

Dlatego w procesie nauczania i uczenia się jest tak ważne stymulowanie i rozwijanie wszystkich typów inteligencji co pozwoli z kolei ujawnić i pielęgnować u uczniów talenty, pasje i zdolności.

Praca uczniów będzie w większości przebiegała w specjalnie zorganizowanych trzech Centrach Zainteresowań, które powstaną na bazie zestawu środków dydaktycznych służących rozwijaniu umiejętności w obrębie kompetencji kluczowych w oparciu o założenia teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera. Centra te zostaną wzbogacone w inne środki dydaktyczne dostępne w szkole czy też pozyskane np. podczas spacerów czy wycieczek.

I Centrum Zainteresowań — sprzyja rozwijaniu wszystkich inteligencji, a szczególnie inteligencji językowej, interpersonalnej i intrapersonalnej. W tym ośrodku zgromadzi się takie środki dydaktyczne, które będą stymulować wypowiedzi ustne, wspierać rozwój mowy, sprzyjać nabywaniu umiejętności czytania i pisania. W oparciu o zgromadzone pomoce dziecko będzie uczyło się tolerancji wobec drugich, właściwych norm i zasad zachowań w kontaktach interpersonalnych. Zabawy przeprowadzone w tym ośrodku wywołają dobry nastrój, wiarę we własne siły i odwagę. Umożliwią samokontrolę, ułatwią myślenie, poszukiwanie rozwiązań, budowanie poczucia własnej wartości. Umiejętności językowe rozwijane będą także za pomocą zestawu „Bajek–grajek”, czyli płyt CD z nagraniami tekstów bajek lubianych przez dzieci. Wystawianie w teatrzyku znanych utworów, a także tworzenie własnych scenariuszy i małych form teatralnych, pozwoli przeżywać ich piękno. Pobudzi u dzieci spontaniczną aktywność twórczą, umożliwi wyrażenie własnych przeżyć i emocji, pobudzi wyobraźnię, przeniesie w świat marzeń, a także przyczyni się do znalezienia swojego miejsca wśród ludzi w otaczającym świecie.

II Centrum Zainteresowań — sprzyja rozwojowi również wszystkich inteligencji, a szczególnie inteligencji wizualno- przestrzennej, muzycznej, ruchowej oraz interpersonalnej i intrapersonalnej. Wszystkie środki dydaktyczne, które znajdują się w tym ośrodku posłużą w celu rozwijania wrażliwości artystycznej i poczucia estetyki. Posłużą także jako materiał wspierający aktywność twórczą dziecka. Rozwiną wyobraźnię, wrażliwość, obudzą własne pragnienia i oczekiwania. Wzmocnią koncentrację, usprawnią analizę i syntezę wzrokowo–ruchową, zwiększą sprawność ruchową, a także zachęcą do podejmowania wysiłku. Umożliwią tworzenie wielu własnych gier i zabaw, poprawią efektywność uczenia się dziecka, pobudzą do pracy półkule mózgowe, a tym samym przyczynią się do sprawniejszego ich funkcjonowania i likwidowania deficytów.

III Centrum Zainteresowań — sprzyja rozwojowi wszystkich inteligencji, a szczególnie inteligencji matematyczno–logicznej, przyrodniczej, interpersonalnej i intrapersonalnej. W ośrodku tym zostaną wykorzystane przede wszystkim środki dydaktyczne rozwijające kompetencje w zakresie nauk matematyczno–przyrodniczych.

Dziecko będzie uczyć się logicznego myślenia, dedukowania, wyciągania wniosków, formułowania pytań i szukania na nie odpowiedzi. Ponadto będzie uczyło się cierpliwości, zręczności, manipulowania. Będzie ćwiczyło sprawność motoryczną, manualną oraz koordynację wzrokowo–ruchową.

Uczniowie będą przeprowadzać własne eksperymenty i doświadczenia, ćwiczyć praktyczne wykorzystanie tej wiedzy, rozwijać myślenie obrazami i wielowymiarowe postrzeganie obiektów. Bliskie dzieciom treści przyrodnicze zostaną wzbogacone o elementy wykorzystania najnowszej techniki z różnych źródeł wiedzy w procesie uczenia się.

Ponadto w pracy z uczniami będą wykorzystane różne ćwiczenia mózgu poprawiające efektywność uczenia się i zdobywania wiedzy w oparciu o Kinezjologię Edukacyjną.

Uczniowie będą zdobywać nowe kompetencje także poza murami naszej szkoły. Będą organizowane różne wyjścia, spotkania zgodnie z ustalonym harmonogramem pracy w danej klasie.

VII.  EWALUACJA

Ewaluacja będzie przeprowadzana osobno w każdej klasie po ukończeniu realizacji innowacji pedagogicznej przez nauczyciela prowadzącego.

Do zebrania informacji na temat przeprowadzonej innowacji zostaną wykorzystane następujące narzędzia i procedury:
• — arkusze diagnostyczne,
• — ankiety dla rodziców,
• — opinie uczniów,
• — sprawdziany,
• — karty pracy,
• — obserwacja,
• — hospitacja,
• — dokumentacja przebiegu nauczania.

UWAGI

W trakcie realizacji innowacji pedagogicznej — „Pochwal się swym talentem” dopuszcza się nanoszenie drobnych poprawek, pewnych modyfikacji i uzupełnień, gdyż nie sposób przewidzieć wszystko przed rozpoczęciem innowacji, tym bardziej, że nie są jeszcze znane zespoły uczniowskie przyszłych klas pierwszych.

BIBLIOGRAFIA

 
1. Zofia Turlej — „Innowacje pedagogiczne” — MCDN w Tarnowie
2. Hanna Hamer — „Klucz do efektywności nauczania” — Wyd. Veda 1998 r.
3. Carla Hannaford — „Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł” — Podstawy Kinezjologii Edukacyjnej — Wyd. Medyk 1995 r.
4. Alicja Kubik — „Innowacje pedagogiczne w edukacji wczesnoszkolnej — teoria a rzeczywistość” — pod red. Jolanty Sempruch — Rzeszów Wyd. Uniw. Rzeszowskiego, 2006 r.
5. Daniela Ruszkowska — „Innowacje pedagogiczne w świetle obowiązujących przepisów” — Nowa Szkoła – 1997, nr 8